John Zsamboki, Sambucus

* Nagyszombat, 1 czerwca 1531 – † Wiedeń, 13 czerwca 1584 / historyk humanista, lekarz, kartograf ; ; Studiował w Wiedniu, Wittenberdze, Strasburgu i Paryżu. W Padwie w 1553 studiował medycynę na koszt Mikołaja Oláha, w 1557 został profesorem uniwersyteckim w Bolonii, a od 1564 był lekarzem nadwornym i historykiem cesarzy Maksyma i Rudolfa w Wiedniu. Był jednym z wybitnych przedstawicieli naddunajskiego humanizmu filologicznego. Utrzymywał bliskie stosunki z francuskimi i niemieckimi uczonymi i pisarzami. Pisał i mówił wieloma językami. W oparciu o obszerny materiał swojej znanej w całej Europie kolekcji rękopisów i książek – która znajdowała się w Bibliotece Narodowej w Wiedniu – przeprowadził badania krytyczne tekstów. Oprócz mniejszych prac monograficznych opublikował kilka cennych dzieł źródłowych. W ten sposób powstało najpełniejsze wydanie Janusa Pannoniusza (1569), węgierskie dzieło historyczne Ransana (1558) oraz suplement do kompletnego wydania Bonfiniego. Publikując dzieła historyczne związane z Węgrami, oddał on znaczącą przysługę zagranicznym kontaktom tego kraju. Korespondował z francuskimi, niemieckimi i szwajcarskimi uczonymi i opublikował ponad 50 swoich dzieł w Bazylei i Antwerpii. Opisał po łacinie udane odparcie oblężenia Egeru w 1552 roku i Szigetváru w 1556 roku, upadek Timișoary i zdobycie Tokaju przez Lázára Schwendiego. Uważamy go również za poetę piszącego po łacinie, ale jego największym sukcesem był niewątpliwie zbiór emblematów (Emblemata, Antwerpia, 1564), który doczekał się licznych wydań. Zasługi położył także na polu publikacji węgierskich praw: opublikował Tripartitum Istvána Werbőczy'ego, a także opracował mapę Węgier (jego mapa Siedmiogrodu z 1566 r. była napisaną po węgiersku, uzupełnioną i ulepszoną wersją dzieła Johannesa Honterusa, a jego mapa Węgier z 1571 r. była dziełem ucznia Lázára, z węgierską pisownią). Przyczyną jego śmierci był krwotok mózgowy. ; ; Jego główne dzieła: Emblemata, Cum Aliquot Nummis Antiqui Operis, 1564 (w kolejnych latach opublikowano kilka kolejnych wydań, w tym po francusku).