Willa Lechnera w Losonc
Budynek, konstrukcja
Ödön Lechner, najwybitniejszy przedstawiciel węgierskiej architektury secesyjnej (1845–1914), zaprojektował nie tylko Błękitny Kościół w Bratysławie, ale także dom przy ulicy Jókai 13 w Losonc. Budynek, obecnie wykorzystywany jako przedszkole, został wzniesiony w 1910 roku jako willa rodzinna György'ego Rakottyai'ego (1858–1914), producenta emalii. Wklęsłe i wypukłe powierzchnie ścian długiej fasady od strony ulicy, wygięty, sercowaty szczyt, intarsjowany portal, kwiatowe, przypominające winorośl, kute, żelazne drzwi kratowe przyciągają uwagę przechodniów i przypominają o czasach świetności budynku. Charakterystyczne dla Lechnera dekoracje tynkowe – niebieskie płytki – częściowo zanikły podczas odbudowy po upaństwowieniu, ale niektóre z pozostałych elementów dekoracyjnych na fasadzie lśnią w słońcu. Pomiędzy foyer a korytarzem, nad framugą drzwi znajdują się szczególnie piękne, trawione okna z liniami „lechnera”, nawiązujące do niebieskiego kościoła w Bratysławie. W foyer zachowało się spektakularne sklepienie zdobione niebiesko-zielonymi intarsjami z płytek, stiukowy łuk nad korytarzem oraz czarno-białe, ozdobne posadzki w korytarzach. Pokoje mają szczególnie piękne, koronkowe sufity zdobione stiukiem. Wychodząc z długiego korytarza w części dziedzińcowej budynku w kształcie litery L, znajdujemy się w wyjątkowej przestrzeni, która nawet w obecnej, zmienionej formie stanowi urzekające doświadczenie wizualne. Dziedziniec ten kryje w sobie bogate zasoby elementów architektury i sztuki dekoracyjnej secesji. Od strony dziedzińca dom kończy się rodzajem „apsydy”. Dwa ogromne drzewa stanowią naturalną ozdobę wewnętrznego dziedzińca. Za drzewem z tyłu kryje się zaskakująca, przypominająca zamek konstrukcja. Rząd kolumn ze sztucznego kamienia prowadzi do „bastionu” zbudowanego z naturalnego kamienia. Kapitele kolumn zdobią charakterystyczne secesyjne maski. Ściany tego unikatowego budynku zdobią reliefy i alegoryczne rzeźby. Charakterystyczne jest, że fabrykant, pochodzący z rodziny rzemieślniczej, ozdobił swój „zamek” reliefami przedstawiającymi robotników i sceny pracy.