Synagoga

W Trenczynie, siedzibie komitatu o tej samej nazwie, Żydzi pojawili się liczniej w XVII i XVIII wieku. Uciekli z Moraw, aby uniknąć prześladowań Żydów. Osiedlili się poza murami miasta, w pobliżu – obszar ten stał się obecnie częścią historycznego centrum miasta. Pod koniec XIX wieku ich liczba osiągnęła około jednej czwartej populacji miasta. Po Kongresie Żydowskim w Budapeszcie w latach 1868-69 Żydzi z Trenczyna dołączyli do trendu status quo ante. Tylko około jedna piąta społeczności przeżyła Holokaust w 1944 roku. Dziś zaledwie kilkanaście osób stanowi wierzących Żydów z Trenczyna. Obecna synagoga miejska, która stoi na placu w historycznym centrum miasta, została konsekrowana w 1913 roku. Została zaprojektowana przez wykształconego w Berlinie architekta Richarda Scheibnera. Jej styl łączy elementy bizantyjskie i secesyjne z najnowocześniejszymi trendami architektonicznymi tamtych czasów. Twórca starał się maksymalnie zminimalizować zewnętrzne elementy dekoracyjne, zachowując jednocześnie klasyczne, monumentalne formy. Osiowo symetryczny, zbliżony do kwadratu budynek ma fasady o jednakowym designie we wszystkich kierunkach. Jego najbardziej dominującym elementem jest ogromna kopuła pokryta blachą, górująca nad centralną częścią budynku, placem kościelnym. Oryginalne wyposażenie synagogi zostało zniszczone po 1945 roku. Według zdjęć, cała ściana wnętrza była ozdobiona malowidłami, z których do dziś widoczne są jedynie malowidła na kopule. Z trzech stron placu kościelnego – przeznaczonego dla kobiet – rozciągają się piętrowe galerie wsparte na żelbetowych konsolach. Monumentalną, bieloną przestrzeń – oprócz kopuły – ożywiają ozdobne, szklane okna kościoła. Synagoga, po gruntownej renowacji, jest obecnie salą wystawową sztuki współczesnej. W głębi utworzono niewielką żydowską salę modlitewną. Budynek jest częścią szlaku kulturowego prezentującego dziedzictwo żydowskie Słowacji.