„Stara” szkoła w Gucie

Na początku XX wieku w Gucie mieszkało ponad tysiąc osób w wieku szkolnym, ale mimo to do 1918 roku edukacja odbywała się w zaledwie 16 klasach. Ustawa z 1921 roku o obowiązkowym ośmioletnim nauczaniu, wysoki przyrost naturalny oraz stan szkół dla chłopców i dziewcząt zbudowanych w XIX wieku wymusiły rozwój systemu szkolnego w Gucie. Władze lokalne złożyły już w 1923 roku wniosek o budowę nowej szkoły miejskiej, ale – z powodu braku środków finansowych – plany zatwierdzono dopiero w 1925 roku. Głównym orędownikiem tej decyzji był Viktor Palkovich, proboszcz i przewodniczący rady szkolnej. Plany dwukondygnacyjnego, nowoczesnego budynku szkolnego i towarzyszących mu mieszkań służbowych zostały opracowane przez architekta J. Novotnego. Wieś pokryła cały koszt budowy, który został pokryty z pożyczki w wysokości 3 milionów koron. Wykonawca, firma Leindörfer z Párkány, podjęła się prac budowlanych za kwotę 2,4 miliona koron. Budowa i spłata pożyczki również nie przebiegały sprawnie. Samorząd lokalny był w stanie spłacać raty jedynie poprzez podnoszenie dodatkowych podatków od ludności wsi i zaciąganie nowych pożyczek. ; W roku szkolnym 1930/31 do nowego budynku przeniesiono szkołę cywilną. Pierwszym dyrektorem placówki był János Molnár. Program nauczania obejmował język węgierski, literaturę, historię, geografię, etnografię, religioznawstwo, a później wiedzę o obronie narodowej. Nauczanie zostało zawieszone na czas wojny. Budynek szkoły cywilnej pełnił funkcję szpitala wojskowego. Po wojnie, we wrześniu 1945 roku, w Gucie otwarto jedynie szkołę słowacką. Nauczycieli węgierskich zwolniono bez odszkodowania, a język słowacki stał się obowiązkowy w szkołach. W kwietniu roku szkolnego 1949/50 ponownie uruchomiono klasy z węgierskim językiem wykładowym. W latach 50. XX wieku w placówce uczyło się około 500–550 dzieci. Od roku szkolnego 1961 przy ulicy Május 1 (obecnie ulica Iskola) wybudowano nową szkołę, dzięki czemu „stara” dziewięcioletnia szkoła podstawowa przy ulicy Pionír udostępniła miejsce dla dzieci ze szkoły przy ulicy Köztársaság (obecnie ulica Mester). Pierwszym dyrektorem niezależnej placówki był Lajos Földi. Rok 1965 pozostanie w pamięci wszystkich mieszkańców Gúty. Szkoła była jednym z niewielu budynków, które przetrwały powódź, ale i tak nauka została zawieszona na rok. Na początku lat 70. XX wieku naukę zawieszono na kolejny rok z powodu modernizacji sal lekcyjnych. Później, z powodu zamknięcia małych szkół w okolicy, liczba uczniów w placówce stale rosła. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych szkoła działała w 16–17 klasach. 24 maja 2003 roku trzydniowe obchody upamiętniły 75. rocznicę istnienia szkoły. Wówczas placówka przyjęła nazwę Szkoła Podstawowa im. Franciszka II Rakoczego. Dziś szkoła stara się sprostać wyzwaniom XXI wieku i kontynuować dzieło edukacyjne swoich wielkich poprzedników w duchu tradycji.