Pomnik bohaterski (replika Twierdzy Bratysławskiej)

Bohaterski pomnik został wzniesiony w Gútor w 1929 roku i według wcześniej znanego źródła, był dziełem Alajosa Rigele. Jednakże w raporcie opublikowanym w sierpniu 1939 roku po otrzymaniu opinii możemy dowiedzieć się, że oryginalny posąg, niegodny Węgrów, został zastąpiony innym dziełem wykonanym w Moson. Obecny posąg jest identyczny z dziełem w monografii Rigele i pod wieloma względami przypomina Bratysławski Washonwéd wykonany przez artystę. Powstaje pytanie: czy oryginalny posąg rzeczywiście został zastąpiony, a dzieło, które jest teraz widoczne, rzeczywiście zostało przywiezione z Moson w 1939 roku, a jeśli tak, to kto był jego twórcą? Być może autor monografii Rigele się pomylił i to nie posąg Alajosa Rigele stoi teraz na cokole? Ponieważ nie znalazłem żadnych dokumentów ani zdjęć pierwszego posągu, pytanie to pozostaje otwarte i wymaga dalszych badań. ; ; Dziennik Csallóközi Hírlap doniósł o Gútorze 27 sierpnia 1939 r.: ; ; Odsłonięcie Pomnika Bohaterów we wsi Gútor ; ; Gútor, 15 sierpnia. ; ; Wieś Gútor stoi na swoim dawnym miejscu, jej kościół, szkoła i budynki mieszkalne są stare, stary wizerunek jest fałszywy - ale jej ludność została odnowiona. Przez dwadzieścia lat marniała, żyjąc życiem, jakby pod jarzmem. Żołnierze frontowi wsi, którzy bohatersko stanęli na swoim miejscu podczas II wojny światowej, chcieli jak najszybciej wznieść pomnik swoim towarzyszom broni, którzy polegli na wojnie. Jednak mogli wypełnić ten obowiązek tylko ze związanymi rękami. Za oficjalną zgodą obcych władz, musieli wznieść bezsensowny pomnik węgierskiego żołnierza nad tablicą pamiątkową bohaterów, których nie można było ozdobić tablicą, a podczas jego odsłonięcia program musiał zawierać „Hej Słowacy”. Mieszkańcy wioski stali wokół niegodnego pomnika z rezygnacją, z pochylonymi głowami i rozpaczą. Ich myśli sięgały daleko wstecz. Teraz, gdy serca Węgrów mogły bić otwarcie, uznali za swój pierwszy święty obowiązek wzniesienie węgierskiego żołnierza ku pamięci węgierskich bohaterów. Naturalnej wielkości pomnik węgierskiego żołnierza, wykonany w Moson, został umieszczony na wozie, umieszczonym w dwóch łodziach przez Dunaj, i przetransportowany tam z niemałym trudem. Trzynastego dnia tego miesiąca, w dniu pożegnania, odbyło się jego poświęcenie i odsłonięcie, które odbyło się w ramach imponującej ceremonii. Gustowna dekoracja jest zasługą harcerzy, którzy obecnie tu przebywają (z Hatvan), a zwłaszcza ich gorliwych przewodników. Lokalni żołnierze frontowi, levenets, strażacy, banda brzydkich strażaków i lokalna, odważna i pełna entuzjazmu kadra nauczycielska zorganizowali nam zaskakującą uroczystość. Prezydent żołnierzy frontowych, József Bors, wygłosił wzruszające wprowadzenie. Następnie odbyły się recytacje. Erzsike Nagy, dziewczyna ubrana po węgiersku, Frigyes Földes i István Baráth recytowali piękne wiersze okolicznościowe z młodzieńczym zapałem, przepełnieni dumą, że mogli pamiętać o poległych bohaterach. Następnie żołnierz frontowy, Péter Bors, opowiedział nam, jaki obowiązek uważali za walkę za ojczyznę. Następnie głos zabrał dr Andor Szmerinik, budapeszteński sędzia sądu i właściciel ziemski z Gútor. Wzruszający opis losów węgierskiego żołnierza w czasie wojny. To, że zginęło około 660 tysięcy Węgrów, dowodzi również węgierskiego ducha walki i poświęcenia. Węgierski żołnierz się nie cofnął. Cięższy krzyż zawsze spada na ramiona łagodnych. Namalował węgierski los z emocjami, ponieważ sam go doświadczył. Wezwał młodzież do kontynuowania odważnej wytrzymałości, do bycia lojalnymi żołnierzami Horthyego. (Entuzjastyczne okrzyki). Pozwól całunowi opaść na wezwanie, zwiadowca podniósł całun w barwach narodowych, po czym oficerowie wojskowi Somorja, panowie i wszyscy obecni złożyli hołd w pełnej szacunku pozycji przed pomnikiem. Starszy oficer, kapelan Somorja, József Mészáros, podszedł następnie do pomnika, poświęcił go i wygłosił entuzjastyczną mowę. Następnie Tamás Oksz, nauczyciel Szemet ig., zwrócił się do żałobników i odczytał imiona 21 bohaterskich poległych. Złożenie wieńców, Hymn, Wierzę w Jednego Boga – pobożna inauguracja zakończyła się recytacją. Przez dwadzieścia lat wędrowaliśmy niepewnie, mijaliśmy pomnik naszych bohaterów, jakby został zniszczony. – Dziś patrzymy na pomnik węgierskiego honwéda z podniesionymi głowami, doznaliście satysfakcji, bohaterowie Gútoru, w węgierskiej ojczyźnie nasze westchnienie wznosi się do Pana świata, Boga Węgrów. Przytul dusze naszych bohaterów, Ojcze nasz! Oddaj sprawiedliwość Węgrom!