Grób nauczyciela akademickiego Lajosa Cseha

Na jednym z cmentarzy w Bány Selmec, w kwaterze nr 463 cmentarza Frauenberi naprzeciwko Piarikapu, spoczywa Lajos Cseh, doradca górniczy, nauczyciel akademicki i kierownik wydziału geologii administracji górniczej Selmecu. Jego grób znajduje się w pobliżu kaplicy cmentarnej poświęconej Najświętszej Marii Pannie Śnieżnej. Lajos Cseh z Szentkatolna urodził się w Battinie (według innych źródeł w Kiskőszeg), w komitacie Baranya, 29 września 1840 roku. Ukończył szkołę średnią w Bratysławie, a następnie studiował górnictwo i hutnictwo w Akademii Selmeckiej w latach 1860–1863. W 1864 roku wstąpił do służby państwowej w Królewskim Urzędzie Górniczym w Sélaknie. Do 1878 roku pracował w kopalniach skarbu państwa w regionie Selmecu. W 1878 roku został geologiem w nowo utworzonym wydziale geologii górniczej Dyrekcji Górniczej Selmecbánya (red. Zsámboki L., 1983, s. 130). W ramach wydziału geologii zorganizowano również „kolekcję minerałów”, której kierownictwo powierzono Lajosowi Csehowi, a który prowadził ją z wielkim kunsztem. Uczestniczył w międzynarodowych wystawach, m.in. w Wiedniu i Paryżu, a także zorganizował i poprowadził prezentację górniczą na Wystawie Milenijnej w Budapeszcie. W uznaniu zasług w organizacji wystawy nadano mu tytuł radcy górniczego. (Jószencét. 1908. s. 45-47) Jako geolog, Lajos Cseh zgromadził w latach 1898–1904 ogromną kolekcję minerałów i skał z kopalń i złóż wokół Selmecu. Stała się ona później podstawą kolekcji minerałów Muzeum Górniczego im. Dionýza Štúra w Selmecu. (Herèko, I., 1995. s. 38) W 1878 roku dyrekcja górnictwa zleciła Lajosowi Csehowi przygotowanie dokumentacji geologicznej kopalń w okolicach miasta oraz kontynuację profesjonalnego kartowania geologicznego. Lajos Cseh wykonał rysunki około 150 kilometrów szybów kopalnianych. Współpracował z Sándorem Gesellem przy sporządzaniu map geologicznych przygotowanych do książki Józsefa Szabó. (Mapa geologiczna Selmecu i przekrój geologiczny na linii Ołtarza II. Józsefa. Budapeszt, 1882–1884, Linie rudowe regionu górniczego Selmecu. Budapeszt, 1883) (SBS. I. 1972. s. 334, red. L. Zsámboki, 1983. s. 130) Lajos Cseh również wykorzystał swoją bogatą wiedzę i talent w akademii. W latach 1866/67 i 1867/68 zastąpił profesora Ede Pöschla na Wydziale Inżynierii Górniczej, Inżynierii Metalurgicznej i Architektury. Od 1897 roku, jako wykładowca na Wydziale Mineralogii, Geologii i Paleontologii, prowadził ćwiczenia geologiczne studentów. W latach 1898–1904 pracował jako asystent nauczyciela na Wydziale Mineralogii i Geologii. Wiele jego prac zostało opublikowanych w Biuletynach Geograficznych. Pisał na przykład o warunkach geologicznych kopalni Vihnye, minerałach występujących na Végleskálnok oraz miejscu ich wydobycia. Jak czytamy w encyklopedii nauczyciela Selmeca: „Jego nowa metoda górniczego systemu badań geologicznych została doceniona zarówno w kraju, jak i za granicą” (red. L. Zsámboki, 1983, s. 130). Nasz wybitny nauczyciel zmarł w Selmecbánya 10 kwietnia 1908 roku. W numerze tygodnika społeczno-technicznego, górniczo-hutniczego „Jó szczęściet” z 19 kwietnia 1908 roku wspominano go następująco: „W poniedziałek, 13 tego miesiąca, towarzyszyliśmy do wiecznego spoczynku doradcy górniczego Jego Wysokości Lajosa Cseha, kierownika wydziału geologicznego administracji górniczej Selmeczbánya. Jego śmierć poprzedziła długa choroba; pod koniec ubiegłego roku ciężko zachorował, ale potem oprzytomniał i po krótkim okresie służby przeszedł na emeryturę 1 lutego tego roku. Nie mógł długo cieszyć się spokojem; został ponownie położony do łóżka, a po długiej chorobie śmierć uwolniła go od cierpień o godzinie 2 nad ranem 11 bieżącego miesiąca. Jego śmierć jest bolesną stratą nie tylko dla górnictwa, ale i dla społeczeństwa, w którym zawsze brał udział Żywy i aktywny. Przez długi czas był kierownikiem skarbu kopalni w miejscowym instytucie „Kolos”, a w młodości przez wiele lat członkiem rady górniczej. Był zastępcą komendanta ochotniczej straży pożarnej. Jego filantropia, humanistyczne myślenie i prostolinijny charakter zjednały mu szacunek i poważanie nie tylko wśród kolegów, ale także w społeczeństwie. „Pamiętajmy o nim na długo!”