August Greguss

* Preszów, 27 kwietnia 1825 – † Budapeszt, 13 grudnia 1882 / esteta, członek Węgierskiej Akademii Nauk; syn historyka Mihálya Gregussa (1793–1838). Rozpoczął naukę w swoim rodzinnym mieście i kontynuował ją w Bratysławie od ósmego roku życia. Po śmierci ojca w 1838 roku rodzina przeniosła się do Rožsnyó, a Ágost Greguss kontynuował tam naukę, którą ukończył w Preszowie w latach 1841–1843. Rozpoczął studia medyczne w Wiedniu, ale jego zainteresowania coraz bardziej zwracały się w stronę literatury, więc w 1846 roku porzucił studia i podjął pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Szarvas. Pisał wiersze i prace estetyczne oraz brał czynny udział w wydarzeniach 1848/49, z tego powodu najpierw ukrywał się po stłumieniu wojny o niepodległość, a następnie dobrowolnie zgłosił się władzom i został skazany na 11 miesięcy więzienia. Nie mógł już pracować jako nauczyciel, więc pracował jako redaktor gazety i autor artykułów. Był jednym z pierwszych wybitnych przedstawicieli upowszechniania wiedzy naukowej na Węgrzech, a w uznaniu tego i jego dzieła zatytułowanego Podstawowe zasady piękna, opublikowanego w 1849 roku, Węgierska Akademia Nauk wybrała go członkiem korespondentem w 1858 roku, a członkiem rzeczywistym w 1863 roku. Był jednym z założycieli i wiceprezesem Towarzystwa Kisfaludy przez wiele lat. Jego pisma estetyczne, portrety pisarzy i jego książka O balladzie (1865) miały wielki wpływ na jego współczesnych. Wykonywał również ważną pracę jako redaktor gazety i wydawnictwa, a także przetłumaczył kilka sztuk Szekspira. Od 1870 roku wykładał estetykę jako profesor na Uniwersytecie w Peszcie. Ostatnią dekadę jego życia ciężko naznaczyła poważna choroba (rak żołądka), która uniemożliwiła mu regularną pracę twórczą. W 1878 roku opublikował tom zatytułowany Opowieści Gregussa Ágosta, a w 1880 roku ukazało się jedno z jego głównych dzieł, Kariera Szekspira. Wiele jego pism pozostało w rękopisie, a jego uczniowie skompilowali ich tomy po jego śmierci. Jego młodszy brat, Gyula Greguss (Eperjes, 3 grudnia 1829 - Peszt, 5 września 1869) również zajmował się tłumaczeniem literackim (przetłumaczył na przykład epicką Luziadę Camõesa i powieść Turgieniewa Ojcowie i synowie), a także pisał artykuły o tematyce przyrodniczej do współczesnych czasopism i był autorem kilku podręczników do szkół średnich. Początkowo studiował prawo, ale przerwał je z powodu wydarzeń z lat 1848-1849. Następnie, w latach 1850-1856, studiował fizykę na Politechnice Wiedeńskiej. Od 1857 roku aż do śmierci był nauczycielem, a następnie dyrektorem Gimnazjum Luterańskiego w Peszcie. Węgierska Akademia Nauk wybrała go na członka korespondenta w 1864 roku.