Albert Szenczi Molnar
Inne - inne
* 1574. 30 sierpnia. Szenc † 1639. 17 stycznia. Kolozsvár / Językoznawca, filozof, psalmista, pisarz kościelny, tłumacz. ; ; Jego dziadek był żołnierzem króla Macieja, przybył z ziemi szekelskiej do hrabstwa bratysławskiego, gdzie został młynarzem, podobnie jak jego ojciec. Studiował w Szenc od 1584 r., w Győr od 1586 r., w Gönc od 1587 r. i w Debreczynie od 1588 r. W 1590 r. był nauczycielem w Koszycach. Studiował w Wittenberdze od 1590, w Heidelbergu od 1592, w Strasburgu od 1593 do 1596 i w Heidelbergu od 1597 do 1599. Następnie przebywał w Szenc do 1600 i podróżował po Highlands. Studiował w Herborn od 1600. W 1601 był korektorem we Frankfurcie, w 1602 nauczycielem w Amberg. W 1603 rozpoczął pisanie swojego słownika łacińsko-węgierskiego w Altdorf. W 1604 przebywał w Norymberdze, aby zająć się drukiem swojego słownika. W Pradze osobiście przekazał władcy dzieło polecone królowi Rudolfowi, gdzie również poznał Keplera. Od 1605 mieszkał w Altdorf, od 1607 w Marburgu, a od 160 w Oppenheim jako protegowany księcia Maurycego Heskiego. Od 1612 roku był księdzem dworskim w Rohoncu hrabiego Ferenca Batthyányego, generała-kapitana Zadunajskiego. W 1614 roku udał się do Siedmiogrodu. Nie przyjął zaproponowanej mu przez księcia Gábora Bethlena posady nauczyciela i w 1615 roku powrócił do Niemiec, gdzie został asystentem nauczyciela w Ambergu. Od 1615 roku był kantorem i nauczycielem w Oppenheim, od 1619 roku mieszkał w Heidelbergu, a od 1622 roku w Hanau. W 1624 roku wrócił do domu w Koszycach, gdzie Gábor Bethlen dbał o jego utrzymanie, a on sam poświęcił się wyłącznie działalności naukowej i pisarskiej. Od 1626 roku aż do śmierci mieszkał w Kolozsvárze. Był uczonym o celowym charakterze, który chciał poświęcić całe swoje życie pracy. Swoim słownikiem łacińskim, który był w użyciu z poprawkami do połowy XIX wieku, otworzył węgierskiej inteligencji drogę do europejskiej nauki. Dzięki swojej gramatyce węgierskiej w języku łacińskim, jako pierwszy po Janosie Sylwestrze wprowadził do Europy specyfikę języka węgierskiego. Podarował Kościołowi reformowanemu psalmy, zrewidowaną Biblię Karola, tłumaczenie Instytutów Kalwina, Katechizm heidelberski oraz zbiór kazań Scultetusa. Jego wpływ na rozwój węgierskiego języka literackiego i poezji był epokowy. ; ; Dokumenty internetowe: ; ; Węgierski Urząd Patentowy (Źródło: Nasze rocznice 1999. MTESZ, Węgierski leksykon biograficzny, MEK)